Gündem

Omikron varyantına karşın havacılık ve eğlence hisseleri de yükselişte

ABD borsaları haftaya pozitif bir başlangıç yaptı. İşlem hacimleri düşük kalmaya devam ederken, teknoloji hisseleri yükselişlere öncülük etti. Omikron varyantına karşın havacılık ve eğlence hisseleri de yükselişteydi. Bu sabah da vadelilerde alıcılı görüntü sürüyor. Asya’da ise tatilden dönen borsalar primli seyrediyor. Diğer yandan, iyi gelen imalat verilerine karşın, Çin Merkez Bankası’nın bankacılık sisteminden likidite çekmesi ve regülasyon haberleri Çin borsasında baskı yaratıyor. Ancak kayıplar sınırlı. Bu arada, ABD on yıllık tahvil faizinin %1,63’e kadar yükselmesi dikkat çekiyor. Yurtiçi tarafta ise BIST100 endeksi dün %3,71 oranında değer kazanırken, işlem hacmi 21,9 milyar TL ile görece düşük kalmaya devam etti. Sektörel bazda bakıldığında, ulaştırma endeksi %7,83 prim yaparak yükselişe öncülük etti. Sanayi ve bankacılık endeksindeki yükseliş ise sırasıyla %3,55 ve %2,04 olarak gerçekleşti. BIST100 endeksinin güne hafif alıcılı bir görüntüyle başlamasını beklerken, yükselişin sürmesi durumunda 1.955 ve 1.985 sıralı hedefler olarak izlenebilir. 

*Yeşil ok olumluyu kırmızı ok olumsuzu göstermektedir.

 

     

MAKROEKONOMİ

   
Yurt içi tarafta, aralık ayında TÜFE, medyan Bloomberg piyasa beklentisi olan %8,5 seviyesinin üzerinde aylık %13,58 arttı, yıllık bazda artışını sürdürerek %36,08’e yükseldi ve Eylül 2002’den bu yana en yüksek seviyesinde. Birikimli etkilerin yansıtılmasıyla aralıkta başta ulaştırma, gıda ve alkolsüz içecekler, ev eşyası, konut, çeşitli mal ve hizmetler TÜFE’ye en çok etki eden gruplar oldu.
 
Enflasyona; mallar ve hizmet enflasyonu olarak iki ana kalem olarak baktığımızda mallar enflasyonundaki artış aylık %16,48, hizmetlerdeki artış aylık %5,27 oldu.

  • Mallar enflasyonunda, TÜFE’deki aylık %13,58 artışın üzerinde gerçekleşen alt kalemleri; gıda ve alkolsüz içecekler (diğer işlenmemiş gıda, ekmek ve tahılların da etkisiyle işlenmiş gıda), enerji ve gıda dışı mallar, otomobil fiyatlarındaki artışın etkisiyle dayanıklı mallardaki artış kaynaklı temel mallar ve alkollü içecekler, tütün ve altın oldu. Ürün bazında incelediğimizde otomobil, sigara, ekmek, motorin, dana eti, araçların tamirine ve bakımına ödenen ücretler, tavuk eti, benzin, mücevher (altın) ve yumurta kalemi aylık enflasyona en çok etki eden kalemler oldu.
  • Kira ile haberleşme hizmetlerindeki görece sınırlı artışa karşılık hizmetler enflasyonundaki artış da oldukça güçlü oldu. Hizmet sektöründeki KDV indiriminin sona ermesi, kur etkisi, gıda fiyatlarındaki ve turizm faaliyetlerindeki seyir, bunun yanında asgari ücret artışının yansımaları önümüzdeki dönemde de hizmet sektöründe fiyat ayarlamalarını canlı tutabilir.

 
     Kaynak: TÜİK.
Çekirdek C endeksi (Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık %17,62’den %31,88’e, çekirdek B endeksi (İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE) ise %19,75’ten %34,89’a geldi. 
 
ÜFE ise aylık %11 civarındaki artış beklentisine karşılık %19,08 arttı ve yıllık bazda %54,62’den %79,89’a yükseldi ve Şubat 2002’den bu yana en yüksek seviyede gerçekleşti. Artan ÜFE, TÜFE üzerindeki maliyet baskısının sürdüğünü gösterdi. ÜFE’deki artışta belirleyicilere baktığımızda gıda, ana metaller, tekstil ürünleri, elektrik, gaz üretim ve dağıtımı, kimyasal ürünler, fabrikasyon metal ürünleri, kok ve rafine petrol ürünleri, kauçuk ve plastik ürünler en yüksek etkiye sahip olan kalemlerdi.
 
       Kaynak: TÜİK.
Bu arada hem kur geçişkenliğinin etkisinin sürmesi hem de doğal gaz, elektrik, akaryakıt, boğaz köprüleri ve Avrasya tünelindeki geçiş ücretlerinin artırılması ocak ayında da enflasyonda artışın süreceğini gösteriyor. Hesaplamalarımıza göre yönetilen/yönlendirilen fiyat ayarlamaları neticesinde bu kalemlerin ocakta aylık minimumda 2,5-3 puan TÜFE’ye yukarı yönlü etki edeceğini değerlendiriyoruz. TL’deki görünüm, ÜFE ile TÜFE arasındaki farkın açılmaya devam etmesi, iç talepte henüz keskin bir yavaşlama olmaması, küresel emtia fiyatlarının yüksek seyri ve varyantların tedarik zincirine yansımaları önümüzdeki dönemde enflasyonda yukarı yönlü risk oluşturabilecek başlıca etmenler.
 
Fiyatların genele yayılma derecesi hakkında ve enflasyonda uzun vadeli eğilimlere ilişkin bilgi veren, fiyatı artan ürünler ile azalanlar arasındaki yüzde farkı gösteren enflasyon yayılım endeksini incelediğimizde tarihi yüksek seviyesinde. 2018 yılında kur şoku yaşadığımız dönemin de üzerinde (336 maddede artış görülmüştü), 415 maddeden 364’ünde artış görmekteyiz. Alt gruplara baktığımızda giyim ve ayakkabı, ev eşyası, sağlık ve lokanta ve oteller grubu yayılım endeksi 1 oldu ki bu da bütün alt kalemlerinin fiyatının arttığını gösteriyor.
 
      Kaynak: TÜİK.
Yurt içinde aralık ayına ilişkin İSO İmalat PMI, aralıkta hafif artışla 52’den 52,1’e yükseldi ve imalat sanayi faaliyetlerinin hafif hızlandığına işaret etti. Böylece imalat PMI, son 7 aydır 50 eşik seviyesinin üzerinde genişleme bölgesindeki seyrini sürdürdü. Endeksin detaylarına bakıldığında, istihdam, kapasite genişletmeye yönelik çabaların desteğiyle ağustostan bu yana en yüksek hızda artış kaydetti. Fiyat artışları nedeniyle yeni siparişler üst üste üçüncü ay yavaşlama sergiledi. Bu durum, uluslararası talepteki iyileşmeye bağlı olarak artışını sürdüren yeni ihracat siparişlerine rağmen gerçekleşmiş oldu. Ayrıca girdi tedarikinde yaşanan zorluklar yaygın bir şekilde sürerken tedarikçilerin teslimat süreleri anket geçmişinin ikinci en yüksek oranında artış kaydetti.
 
Diğer yandan, dün yurt içi tarafta Ticaret Bakanlığı tarafından aralık ayı geçici dış ticaret verileri açıklandı. Buna göre, aralık ayında ihracat tarihi yüksek seviyesini yeniledi ve 22,3 milyar USD’ye yükseldi, ithalat da 28,9 milyar USD’ye ulaşarak rekor kırdı. Aralık ayında dış ticaret açığı ise 5,4 milyar USD’den 6,6 milyar USD’ye yükseldi. Geçen senenin aynı ayında dış ticaret açığı 4,55 milyar USD gerçekleşmişti.

  • Geçen yılın dördüncü çeyreğinden üçüncü çeyreğe değişimlere bakıldığında, ihracat %15,3 artışla 64,5 milyar USD’ye yükselirken, ithalat ise %16,2 artışla 78,1 milyar USD seviyesinde gerçekleşti. İlgili dönemde dış ticaret açığı ise %20,5 artışla 13,5 milyar USD oldu. 
  • 12 aylık ihracat ise kümülatif bazda 225,4 milyar USD ile rekorunu yeniledi ve 2021 yılı için belirlenen OVP hedefinin üzerinde kaldı. 12 aylık ithalat ise kümülatif bazda 271,4 milyar USD’ye ulaştı. Aralıkta kümülatif bazda ihracatta %32,9 artış görülürken, ithalat ise %23,6 artışla daha sınırlı kaldı, böylece kümülatif dış ticaret açığı geçen yıla göre %7,8 azalışla 45,99 milyar USD’ye geriledi.
  • Geniş ekonomik gruplara göre baktığımızda, tüketim malı ithalatı aylık %4,9 düşerek iç talepte yavaşlama sinyali verirken, ara malı ithalatı aylık %7,1 arttı, yatırım malı ithalatı ise geçen ay olduğu gibi güçlü bir aylık artış sergiledi ve %18,2 arttı. Fasıllar bazında bakıldığında ise artan ekonomik faaliyet ve küresel ölçekte enerji fiyatlarındaki yüksek seyrin etkisiyle enerji ithalatı tarihi yüksek seviyelerini yeniledi ve aylık %3 arttı. İhracatta motorlu kara taşıtları ise ilk sırada yer almaya devam ederek Temmuz 2019’dan beri en yüksek seviyede gerçekleşti. Altın ithalatı kasım ayında da ilk 5’te yer almayarak cari açık lehine olumlu sürecin sürdüğüne işaret etti

 
   Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı.

ABD’de aralık ayına ilişkin nihai imalat PMI, beklentilerle uyumlu olarak 57,8’den 57,7’ye hafif geriledi, bununla birlikte imalat sektöründe büyümenin güçlü seyrini sürdürdüğüne işaret etti. Aralıkta Avrupa genelinde nihai imalat PMI’lara bakıldığında ise, Omicron varyantı endişeleri, uygulanan kısıtlayıcı tedbirler ve artan enflasyonist baskılarla Almanya’da hafif aşağı yönlü revize edilirken, Euro Bölgesi’nde yatay seyretti, Fransa’da ise hafif yukarı yönlü revize edildi. Bu kapsamda nihai imalat PMI’lar, Almanya’da ise 57,9’dan 57,4’e hafif aşağı revize edilirken, Euro Bölgesi’nde 58’de yatay seyretti, Fransa’da ise 54,9’dan 55,6’ya hafif yukarı revize edildi. 
 
Yurt dışı tarafta bugün veri takvimine bakıldığında,
 
ABD tarafında, TSİ 18’de aralık ayına ilişkin ISM İmalat Sanayi PMI Endeksi takip edilecek. Endeks, kasımda 60,8’den 61,1’e yükselerek beklentileri aşmıştı. Endeksin aralıkta ise 60,2’ye hafif gerilemesi ancak büyüme bölgesindeki güçlü seyrini sürdürmesi bekleniyor.
 
Ayrıca ABD’de TSİ 18’de kasım ayına ilişkin JOLTS açılan iş sayısı verisi takip edilecek. ABD’de ekim ayına ilişkin JOLTS açılan iş sayısı 10,6 milyondan 11 milyona yükselmiş ve emek talebinin güçlü seyrettiğine işaret etmişti. Kasım ayına ilişkin JOLTS açılan iş sayısının 10,8 milyon seviyesinde gerçekleşerek güçlü seyrini sürdürmesi bekleniyor.
 
İngiltere’de TSİ 12.30’da aralık ayına ilişkin nihai imalat PMI verisi takip edilecek.  İngiltere’de imalat PMI aralıkta öncü veriye göre, Omicron varyantı endişeleri, uygulanan kısıtlayıcı tedbirler ve artan enflasyonist baskılarla 58,1’den 57,6’ya düşüş kaydetmiş, bununla birlikte büyüme bölgesindeki güçlü seyrini sürdürmüştü. İngiltere’de aralıkta nihai veriye göre imalat PMI’ın, öncü veriyle uyumlu gerçekleşmesi bekleniyor.
 
Ayrıca Almanya’da TSİ 10’da kasım ayına ilişkin perakende satışlar verisi açıklanacak. Perakende satışların kasımda aylık %0,5 gerileyerek düşüşünü sürdürmesi bekleniyor. Özellikle, Omicron varyantının iç talebe olan etkilerini görmek açısından perakende satışlar yakından takip edilecek
.
Öte yandan, bugün OPEC+ Grubu Petrol ve Enerji Bakanları Toplantısı takip edilecek. İlgili toplantıda, üye ülkelerin şubat ayı üretim politikası görüşülecek. OPEC+ Grubu’nun bugünkü toplantıda günlük 400 bin varillik üretim artış kararı alması beklenirken, özellikle Çin’de artan koronavirüs vakaları ve Omicron varyantı endişeleri nedeniyle petrol talebiyle ilgili endişeler gündemde bulunuyor.
 
TCMB Analitik Bilanço verilerine göre 31 Aralık haftasında toplam rezervin arttığını ve net rezervin azaldığını hesaplamaktayız. Toplam rezervin 0,1 milyar USD artışla 111 milyar USD’ye yükseldiğini, net rezervin 0,3 milyar USD azalarak 8,3 milyar USD’ye gerilediğini öngörmekteyiz.
 

ŞİRKET HABERLERİ 

Girişim Elektrik Sanayi (GESAN, Nötr): 2022 yılı için belirlenmiş olan yeni elektrik tarife bedelleri ile sanayi faaliyetleri gösteren firmanın ana kampüs içinde ve dışında bulunan 6 fabrika binasının tamamında çatı tipi Güneş Enerji Santrali kurulumu ile elektrik tüketiminin tamamının karşılanabilmesi ve fazla üretilen elektriğin dağıtım şirketi ile mahsuplaşma yöntemiyle gelir olarak kaydedilmesine ilişkin yatırım kararı alınmıştır. Bu doğrultuda ana kampüs içinde bulunan üçüncü fabrika için geçen yıl başlamış olan yatırım çalışmaları tamamlanmış ve 980 kW gücündeki Güneş Santrali Geçici Kabulüne müracaat edilmiştir. Bu fabrikadaki 2021 yılı toplam elektrik tüketim tutarı 1,7mn TL gerçekleşmiş olup 2022 yılında kapasite artışı ve yeni tarife bedelleri ile elektrik tüketiminin yaklaşık 4mn TL olması, yapılan bu yatırım ile beraber elektrik giderinin tamamen sıfırlanıp artı gelir elde edilmesi ve yatırımın 2 – 2,5 yıl içerisinde kendisini amorti etmesi beklenmektedir.

Gübre Fabrikaları (GUBRF, Nötr): Bağlı ortaklığı Gübretaş Maden Yatırımları A.Ş., Bilecik ili sınırları içinde bulunan 200709861 numaralı ruhsat sahasının sahibi olan Kavak Madencilik A.Ş.’nin %80 hissesinin 1,8mn USD bedel ile ve %2 rödövans ödemesi yapılması şartları ile devralınması hususunda %80 hissedar konumundaki Teck Anadolu Madencilik A.Ş. ile 03.01.2022 tarihinde sözleşme imzalamıştır. Sözleşme imzalanmasını takiben hisse devrine yönelik yasal işlemler yerine getirilecektir. Kavak Madencilik A.Ş. uhdesinde bulunan 200709861 numaralı ruhsat sahası içindeki Kavaklıtepe Altın Projesi, Söğüt Altın Madeni sahasının yaklaşık 30 km batısında yer almakta olup hali hazırda ileri arama geliştirme safhasındadır. Kavak Madencilik A.Ş.’nin hisselerinin alınması ile Söğüt Altın Madeni çevresinde arama-geliştirme faaliyetlerimizin genişletilmesi ve olası yeni maden kaynaklarının tespiti hedeflenmektedir.

Kardemir (KRDMD, Nötr): Şirket Avrupa Birliği bölgesi için yapılan anlaşma gereği göndereceği demir yolu tekeri üretimine başladığını bildirdi. KARDEMİR bünyesinde 2018’de hizmete alınan ve yılda 200 bin üretim kapasitesine sahip olan Demiryolu Tekerleği Üretim Tesisi’nde üretilen tekerler, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinin yanı sıra AB bölgesine de gönderilecek. (Kaynak: AA)

Zorlu Enerji (ZOREN, Nötr): Şirketin %100 bağlı ortaklığı Rotor Elektrik Üretim AŞ’nin işletmekte olduğu 150,6 MWm / 150,6 MWe lisans ve 135 MWm/135 MWe kurulu güce sahip Gökçedağ Rüzgar Enerjisi Santrali’ne entegre olarak güneş enerjisinden elektrik üretmek üzere Birleşik Yenilenebilir Elektrik Üretim Tesisi (Ana Kaynak RES + Yardımcı Kaynak GES) kurmak amacıyla santralin mevcut elektrik üretim lisansının 160,209 MWm / 150,6 MWe olarak tadil edilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na başvuruda bulunulduğu açıklanmıştır.

SEKTÖR HABERLERİ 

Bankacılık: Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararına göre Halkbank esnaf ve sanatkarlara düşük faizli kredi kullandıracak. Karara göre bankanın bu kapsamda açtığı kredilerden doğacak gelir kayıpları Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanacak. Bu kapsamda 2022, 2023 ve 2024 yıllarında kullandırılacak krediler ile daha önce kullandırılıp bakiyesi bu yıllara devreden kredilere %50 faiz indirim oranı uygulanacak. Kaynak: Bloomberg

Enerji: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında bu yıl toplam 25.524 megavat kurulu güce sahip 1.036 tesise destek verilecek.

TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı uygulama talimatına göre, ihracat bedelinin yüzde 25’i düzenlendiği tarihteki işlem kuru üzerinden TCMB’ye satılmak üzere belgeyi düzenleyen bankaya satılacak. İhracat bedeli kabul belgesine veya Döviz alım belgesine bağlanan ihracat bedelinin yüzde 25’i düzenlendiği tarihteki işlem kuru üzerinden TCMB’ye satılmak üzere belgeyi düzenleyen bankaya satılacak. TCMB talimatının kapsamını ihracat genelgesine göre dolar, euro ve sterlini cinsinden İharacat Bedeli Kabul Belgesi veya Döviz Alım-Satım Belgesi’ne bağlanan ihracat bedeli dövizler olarak belirledi. Kaynak: Bloomberght

DİĞER ŞİRKET HABERLERİ

Agesa Hayat ve Emeklilik (AGESA): 31/12/2021 tarihinde Kervan Gıda (KRVGD) payları ile ilgili olarak 12.4942 ortalama fiyattan 1.119.747 adet alış işlemi kurucusu olunan emeklilik yatırım fonlarınca gerçekleştirilmiştir. Bu işlemle birlikte Kervan Gıda sermayesindeki sahip olunan paylar 31/12/2021 tarihi itibarıyla %5 sınırını aşmıştır.

Birleşim Mühendislik (BRLSM): Şirketin Ankara’da inşaatı devam etmekte olan Erman Ilıcak Fen Lisesi mekanik işlerine yönelik olarak kazanılan ihale sonucunda BNRAY İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Şirket, 2,6mn TL+ 758bin USD olmak üzere güncel kurla toplam bedeli 15,3mn TL (KDV dahil) olan sözleşme imzaladığını açıklamıştır.

Mega Polietilen Köpük Sanayi (MEGAP): Firmanın Adıyaman Besni’deki fabrika yerleşkesine T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca yayınlanan Sıfır Atık Yönetmeliği çerçevesinde T.C. Adıyaman Valiliği tarafından Sıfır Atık Belgesi verilmiştir.

PC İletişim ve Medya Hizmetleri (PCILT): Mediacat’ın, sektörel ödül kazanımını baz alarak açıkladığı The Cat Report 2021 verilerine göre; PC İletişim ve Medya bünyesinde bulunan People yılın medya ajansı, Forward Media yılın digital medya ajansı olmuştur.

Say Yenilenebilir Enerji (SAYAS): Enercon GmbH tarafından Kanada’da gerçekleştirilecek 42 hibrit kuleli türbinden oluşan Jenner projesinin tübüler çelik kule iç aksam tedariği işleri Şirket uhdesinde kalmıştır. Bahse konu kulelerin 22 tanesi Türkiye’de, 10 tanesi Güney Kore’de, 10 tanesi ise Çin Halk Cumhuriyeti’nde imal edilecektir. Enercon GmbH Çin’de üretilecek kuleler için doğrudan sipariş geçerken diğer siparişler sırasıyla Ateş Wind Power ve Win & P tarafından geçilmiştir. Şirketin Yönetim Kurulu tarafından onaylanan siparişlerin toplam tutarı 3mn EUR olup imalatın 2022 yılı birinci çeyreğinde tamamlanması öngörülmektedir.

Ostim Endüstriyel Yatırımlar (OSTIM): Sincan 2. ve 3. OSB’de yapılacak olan fabrika binasının ruhsat işlemleri için gerekli işlemler tamamlanmış ve “yapı ruhsatı” alınmıştır. Yenimahalle İlçesinde yer alan arsada ruhsat işlemleri, (sözleşme gereği) yapı ruhsatı alınan fabrika binasının tamamlanması ve arsa üzerinde bulunan inşaatın yıkımı sonrası ruhsata bağlanacaktır.

FAİZ PİYASALARI

Pazartesi günü günü ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %14 seviyesinde yatay seyretti. TCMB dün 33 milyar TL’lik (%14’ten, 7 gün vadeli) haftalık repo ihalesi açtı. Toplam fonlama tutarı ise haftalık repo ihaleleri kaynaklı 427 milyar TL oldu.

ABD 10 yıllık hazine tahvillerinin faizi dün güne %1,51 seviyelerinden başlarken, gün içerisinde %1,53-%1,63 bandında hareketin ardından %1,62 seviyesinden günü kapattı. 

Yurt içi tahvil piyasasında, dün verim eğrisi genelinde faizlerde yükselişler gözlendi. Bu kapsamda, günlük bazda kısa vadeli tarafta 35 baz puana yaklaşan yükselişler gözlenirken, orta ve uzun vadeli tarafta 35 baz puana varan yükselişler görüldü. 

GÜNLÜK ÖZET PİYASA VERİLERİ

Kaynak Ziraat Yatırım
Hibya Haber Ajansı

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu